Atom Mezesi: Süzme Yoğurt, İsot ve Tereyağı

Atom, süzme yoğurdun üzerine isot ve kızdırılmış tereyağı gezdirilen acı bir mezedir. Haydariden farkı, içinde sarımsak ve dereotu olmamasıdır. Acı, isot ve yağdadır. Dört kişilik küçük bir kase çıkar. On beş dakika yeter.

İsot, pul biberle aynı şey değildir. İsot daha koyu, daha yağlı ve daha az dumanlı bir acıdır. Pul biberle değişince meze atom olmaktan çıkar, yine de yenir.

Yoğurt

İki su bardağı süzme yoğurdu bir kaseye yayın. Normal yoğurt kullanacaksanız bir tülbentte bir saat süzün. Sulu yoğurt, yağı emmez, üstte göl bırakır. Tuzu bir tutam serpin. Çok tuz, acıyı daha sert gösterir.

Yoğurdu çırparak kabartmayın. Atom, düz bir yatakta durur. Çukur bir kase yerine yayvan tabak, yağı eşit dağıtır. Haydari daha otlu ve daha sarımsaklıdır. İkisini aynı kaşıkta karıştırmayın.

İsot

Bir yemek kaşığı isotu yoğurdun ortasına ve kenarına serpin. İsot çok tuzluysa yarım kaşıkla başlayın. Eldiven veya bir kaşık kullanın. İsot elde uzun süre kalır, sonra göze sürülürse yakar. Ellerinizi hemen yıkayın.

Ceviz sevenler dört beş parça iri cevizi ortaya koyar. Ceviz şart değildir. İnce çekilmiş ceviz, yağı emip topak olur. İri parça daha temiz durur.

Tereyağı

İki yemek kaşığı tereyağını küçük tavada eritin. Köpük inince, yağ hafif kokunca ocaktan alın. Yağ duman çıkarıyorsa yanmıştır, o yağı dökmeyin diye yoğurda boca etmeyin. Yeni yağ yakın. Sıcak yağı, isotun üzerine gezdirin. Bir cızırtı olur, bu normaldir. Yağı yoğurda kaşıkla yedirmeyin. Üstte kalsın, her lokmada kendiniz karıştırın.

Cacık soğuk ve sarımsaklıdır. Atom ılık yağlıdır. İkisini aynı anda büyük kaselerle çıkarmak sofrayı hem sulu hem acı yapar. Birini seçmek daha net olur.

Servis

Hemen servis edin. Yağ soğuyunca donar, isot da matlaşır. Ekmek, yağlı yoğurdu almak için yeter. Yanına yeşil biber veya bir dilim domates konabilir. Limon isteğe bağlıdır. Çok limon, yoğurdu keser gibi inceltir. Bir iki damla yeter.

Çocuklarla paylaşılan sofrada acıyı az tutun veya bu kaseyi ayrı bırakın. İsotun acısı sonradan açılır.

Saklama

Yağ dökülmüş atom aynı gün yenir. Buzdolabında yağ donar, ertesi gün tadı daha acı olur. Yoğurdu ayrı saklayıp yağı serviste yakın. Dondurmayın. Süzme yoğurt çözününce su salar.

Sık sorulan sorular

İsot yoksa ne olur? Bir tatlı kaşığı pul biber, yarım tatlı kaşığı domates salçası ve bir damla zeytinyağı ile koyu bir ezme yapılabilir. Bu, isotun yerine tam geçmez. Adını da atom diye iddia etmeyin, acı yoğurt deyin.

Yoğurt neden kesildi? Yağ çok sıcaktı veya yoğurt çok soğuktu. Yağı otuz saniye dinlendirip ılık gezdirin. Yoğurdu da buzluktan yeni çıkarmayın.

Zeytinyağı olur mu? Tereyağının yerine zeytinyağı cızırtı vermez, isotu da aynı şekilde açmaz. Bu mezede tereyağı asıl yoldur.